در هیچ جای دیگری به اندازه بانکها، موضوع امنیت تا این اندازه حیاتی نیست. در فضایی که روزانه میلیاردها تومان پول، تراکنش و اطلاعات حیاتی جابهجا میشود، طبیعی است که نظارت تصویری جایگاه ویژهای پیدا کند. اما یکی از مهمترین پرسشها در مورد سیستمهای نظارتی بانکها این است: مدت زمان حافظه دوربین مدار بسته بانکها چقدر است و چه عواملی بر آن تأثیر میگذارد؟
قانون چه میگوید؟
در بسیاری از کشورها، از جمله ایران، بانکها موظف هستند طبق دستورالعملهای امنیتی، تصاویر دوربینهای خود را برای مدت مشخصی نگهداری کنند. طبق مقررات بانک مرکزی و نهادهای امنیتی مرتبط، حداقل مدت زمان حافظه دوربین مدار بسته بانکها ۶ ماه (۱۸۰ روز) تعیین شده است.
این یعنی هر تصویری که امروز از دوربین مداربسته یک بانک ثبت میشود، باید حداقل تا ۶ ماه آینده قابل دسترسی باشد. این قانون در واقع نوعی ضمانت برای پیگیری اتفاقات احتمالی، مثل سرقت، جعل، تخلف یا حتی اختلافات مالی بین مشتری و بانک است.
چرا ۶ ماه؟
شاید بپرسید چرا این بازه زمانی انتخاب شده است؟ بسیاری از مشکلات یا جرائم بانکی ممکن است تا مدتها بعد آشکار نشوند. فرض کنید یک تخلف مالی یا جعل امضا بعد از سه ماه کشف شود. اگر تصاویر مربوطه ذخیره نشده باشد، عملاً هیچ مدرکی برای پیگیری باقی نمیماند.
۶ ماه یک بازه منطقی و استاندارد بینالمللی برای ذخیرهسازی اطلاعات ویدیویی در سیستمهای حساس مثل بانکها بهشمار میرود. برخی بانکها حتی برای امنیت بیشتر، تصاویر را تا ۹ ماه یا یک سال هم نگه میدارند.
بیشتر بخوانید: آشنایی با انواع دوربین مداربسته
چطور این حجم تصویر ذخیره میشود؟
ذخیرهسازی ۶ ماه تصویر برای دهها یا صدها دوربین در یک شعبه بانک، کار سادهای نیست. به همین دلیل از راهکارهای پیشرفتهتری استفاده میشود:
- هارد دیسکهای چند ترابایتی در دستگاههای DVR و NVR
- استفاده از فرمتهای فشردهسازی مثل H.264 یا H.265 که بدون کاهش شدید کیفیت، حجم فایلها را کاهش میدهند
- سرور مرکزی یا ذخیرهسازی ابری
- تنظیمات خاص مثل کاهش نرخ فریم در ساعات کمتردد برای صرفهجویی در حافظه
این راهکارها کمک میکنند که مدت زمان حافظه دوربین مدار بسته بانکها طبق قوانین رعایت شود و مشکلی در دسترسی به ویدیوهای گذشته به وجود نیاید.
عوامل مؤثر بر مدت زمان حافظه دوربین مدار بسته بانکها
مدت زمان حافظه دوربین مدار بسته بانکها فقط به قوانین محدود نمیشود، بلکه تحتتأثیر عوامل مختلفی مانند الزامات حقوقی، فناوریهای ذخیرهسازی، مقایسه با سایر مراکز و همچنین هزینههای اجرایی قرار دارد. در ادامه مهمترین این عوامل را بررسی میکنیم.
۱. اهمیت حقوقی و قضایی
یکی از مهمترین دلایل نگهداری تصاویر، استفاده در مراجع قضایی و حقوقی است. تصاویر ضبطشده میتوانند بهعنوان سند معتبر در پروندههای کیفری یا حتی دعاوی حقوقی مورد استفاده قرار گیرند. برای مثال، در صورت بروز سرقت یا کلاهبرداری، فیلم دوربینها نقش تعیینکنندهای در کشف حقیقت خواهد داشت.
۲.نقش فناوریهای نوین
امروزه بانکها فقط به ذخیره تصاویر بسنده نمیکنند. با ورود هوش مصنوعی و نرمافزارهای آنالیز ویدئو، امکان شناسایی رفتارهای مشکوک، تشخیص چهره یا حتی شمارش افراد در صف فراهم شده است. این فناوریها علاوه بر بهینهسازی حافظه، به بانکها کمک میکنند امنیت را پیشگیرانه مدیریت کنند.
۳. مقایسه با سایر سازمانها
جالب است بدانید که مدت زمان حافظه دوربین بانکها معمولاً بیشتر از سایر سازمانهاست. بهعنوان مثال، فروشگاههای بزرگ معمولاً ۳۰ تا ۶۰ روز تصاویر را ذخیره میکنند. فرودگاهها نیز معمولاً بین ۳ تا ۶ ماه بسته به قوانین کشور اقدام میکنند. اما بانکها بهدلیل حساسیت مالی، موظف به دورههای طولانیتر هستند.
۴. چالشها و هزینههای ذخیرهسازی
نگهداری چندین ترابایت داده برای ماهها هزینهبر است. بانکها ناچارند بهطور مستمر تجهیزات خود را ارتقا دهند و از سیستمهای RAID و پشتیبانگیری منظم استفاده کنند تا خطر از بین رفتن دادهها کاهش یابد. همچنین امنیت سایبری برای جلوگیری از هک یا دستکاری تصاویر اهمیت زیادی دارد.
دسترسیها به چه صورت است؟
در بانکها، تصاویر دوربینها تنها توسط افراد مشخص و دارای مجوز، مانند مسئول حراست، رئیس شعبه یا نهادهای نظارتی (مثل پلیس یا دادستانی) قابل مشاهده و بازیابی هستند. این محدودیت برای حفظ حریم خصوصی مشتریان و جلوگیری از سوءاستفاده ضروری است.
نتیجهگیری
در دنیای بانکداری، مدت زمان حافظه دوربین مدار بسته بانکها فقط یک موضوع فنی یا اداری نیست؛ بلکه ابزاری حیاتی برای حفظ اعتماد عمومی است. نگهداری تصاویر به مدت ۶ ماه یا بیشتر، فقط یک دستورالعمل قانونی نیست، بلکه بخش مهمی از پازل امنیتی بانکهاست. با بهرهگیری از فناوریهای نوین، مدیریت هزینهها و رعایت الزامات امنیتی، بانکها میتوانند امنیتی پایدار و مطمئن برای مشتریان خود فراهم کنند.
